ماليات بر ارزش افزوده چيست
ماليات بر ارزش افزوده يا Value Added Tax نوعي از ماليات غيرمستقيم و عام است كه توسط مصرف كننده پرداخت ميشود. در روند توليد يك خودكار تا تحويل آن به مصرف كننده نهايي ده ها خدمت روي آن انجام ميشود. همه اين موارد شامل انواع ماليات بر ارزش افزوده ميشوند كه بايد به صورت جداگانه به دولت پرداخت شوند.
ماليات چيست؟
ماليات در واقع يك هزينه پرداختني اجباري و بلاعوض هست كه دولت بابت شرايطي براي كسب سود ايجاد كرده است؛ از سود فعاليت هاي اقتصادي دريافت ميكند. بر اساس قانون اين ماليات ها صرف بهبود رفاه اجتماعي ميگردد.
تاريخچه ماليات
با توجه بررسي هاي تاريخي، اولين ماليات ها در مصر باستان حدود 3000 سال پيش از ميلاد اخد شده است. در ايران نيز از زمان داريوش بزرگ امور و قوانين مربوط به ماليات پايه گذاري شده است. البته از زمان سلوكيان هر دو نوع ماليات مستقيم و غير مستقيم به صورت نظام مند اخذ ميشد. اين ماليات ها براي تامين نيازهايي عمومي مثل نظامي-امنيتي و درماني هزينه ميشد.
ارزش افزوده چيست
در فرآيند توليد يك كالا مجموعه فعاليتهايي باعث ميشوند كه ارزش مواد اوليه و كالاي واسطه افزايش يابد كه ارزش افزوده يا Value addedنام دارد. اگر مقدار ارزش مواد استفاده شده در توليد را از قيمت كالا كم كنيم، ميزان ارزش افزوده محاسبه ميشود.
مثلا براي توليد يك ماشين حدود 150ميليون تومان تجهيزات و قطعه و مواد اوليه استفاده شده است اگر اين خودرو به قيمت200 ميليون تومان به فروش برسد، 50 ميليون تومان ارزش افزوده دارد.
تاريخچه ارزش افزوده
در سال 1366 براي اجراي ماليات بر ارزش افزوده، لايحه به مجلس برده شد. پس از بررسي در كميسيون اقتصادي، در صحن علني مجلس 6 ماده از تصويب شد. براي افزايش كارايي در صندوق بين المللي پول سياست هاي اجرايي اين ماليات را پيشنهاد داد. در سال 87 به صورت آزمايشي اجرا شد و در 94 از 6درصد به 9درصد افزايش يافت.
انواع ماليات بر ارزش افزوده
ماليات بر ارزش افزوده در مراحل مختلف توليد و توزيع محاسبه ميشود بر همين اساس به دسته هاي ماليات بر ارزش افزوده توليدي، ماليات بر ارزش افزوده مصرفي و ماليات بر ارزش افزوده درآمدي تقسيم ميشود.
ماليات بر ارزش افزوده توليدي
در اين نوع ماليات بر ارزش افزوده، خريد كالاي مصرفي و سرمايه ايي شامل ماليات ميگردد و خريد كالاهاي سرمايه ايي توسط كسب و كار هيچ اعتبار مالياتي ايجاد نميكند.
ماليات بر ارزش افزوده مصرفي
در اين نوع ماليات بر ارزش افزوده تمامي مخارج سرمايه گذاري از پايه مالياتي حذف ميشود. به اين دليل كه بر پايه خدمات و كالاهاي مصرفي هستند.
ماليات بر ارزش افزوده درآمد
ماليات بر فروش توليد خالص كالاها را، ماليات بر ارزش افزوده درآمدي مي نامند. البته ميزان استهلاك از كسر ميگردد و سرمايه گذاري خالص شامل ماليات ميشود.
ماليات بر ارزش افزوده چند دردصد است؟
همانطور كه پيش تر به آن اشاره شد؛ در حال حاضر، نرخ ماليات بر ارزش افزوده 6 درصد ميباشد البته 3 درصد نيز بابت عوارض خريد كالا به آن اضافه ميشود. مجموعا نرخ اين ماليات درسال 1401، 9 درصد ميباشد.
كالاهاي معاف قانون ماليات
براساس روند اقتصادي و صنعتي كشور يا استراتژي هاي حمايتي ليست كالاهاي معاف يا مشمول ماليات تغيير ميكند. در ادامه به بررسي آخرين به روز رساني اين ليست ميپردازيم. كالاهايي مثل محصولات كشاورزي فرآورده نشده، دام و طيور زنده و خوراكشان، انواع كود و بذر و نهال، كالاهاي فرهنگي مثل كتاب، دارايي هاي غير منقول، لوازم مصرفي درماني و آموزشي، فرش دستبافت و خدمات حمل ونقلي معاف از ماليات بر ارزش افزوده هستند.
كشورهاي بدون ماليات بر ارزش افزوده
سياست هاي مالياتي در كشورهاي مختلف بسيار متفاوت است. مثلا در امارات هيچگونه مالياتي اخذ نميشود. در بحرين هم مالياتي اخذ نميشود مگر اينكه حوزه فعاليت كسب و كار، نفت و گاز باشد. يا در آرژانتين نرخ ماليات بر ارزش افزوده از 10.5 تا 27 درصد برحسب نوع كالا متغير است. در كل حدود140 كشور قانون ماليات بر ارزش افزوده را اجرا ميكنند.
محاسبه ماليات بر ارزش افزوده
ماليات بر ارزش افزوده را معمولا مصرف كننده نهايي ميپردازد. اگر شما كالايي به قيمت 10.000 بخريد و نرخ ماليات 9 درصد باشد؛ شما به فروشنده 10.900 ميپردازيد. 900 بابت ماليات بر ارزش افزوده ميباشد.
فراخوان ماليات بر ارزش افزوده
پس از تصويب قانون ماليات بر ارزش افزوده در مجلس و براي اجراي مرحله ايي آن، دولت طي 8 فراخوان از سالهاي 87تا99 گروه ها و دسته هاي مختلفي كه مشمول ماليات بر ارزش افزوده هستند را موظف به ثبت نام و ارائه اطلاعات نمود.
سامانه ماليات ارزش افزوده
در اين فراخوان ها مقرر شد كه با مراجعه به آدرس الترونيكي www.e-vat.ir ثبت اظهارنامه نمايند. كسب و كارها بايد هر سه ماه ( به صورت فصلي) اظهارنامه مالياتي خود را ثبت نمايند و براي اين كار 15 روز مهلت دارند. همچنين مشمولان براي آگاهي از آخرين تغييرات ميتوانند از درگاه ملي ماليات به نشاني www.intamedia.irاستفاده نمايند.
مهلت ارسال اظهار نامه ارزش افزوده
ماليات بر ارزش افزوده بايد 90 روزه پرداخت شود و كسب و كارها براي ارسال اظهارنامه ماليات بر ارزش افزوده 15 روز مهلت دارند. مثلا مهلت قانوني ارسال اظهارنامه فصل پاييز تا 15 دي مهلت ميباشد.
جريمه عدم ارسال اظهارنامه ارزش افزوده
مطابق بند 5 ماده22 قانون ماليات بر ارزش افزوده، جريم عدم پرداخت شامل 50 درصد مبلغ ماليات تعلق گرفته ميباشد و جريمه ديركرد نيز 2درصد ماليات پرداخت نشده است. در بند 6 ماده 22 بيان ميشود كه جريمه ارسال نكردن اظهارنامه مالياتي، مبلغي بين25 تا 100 ماليات تعلق گرفته ميباشد كه به صورت ماهانه محاسبه خواهد شد.
ماليات بر ارزش افزوده واردات و صادارت
عرضه كالاها و ارائه خدمات و همچنين واردات و صادرات آن ها شامل قوانين ماليات بر ارزش افزوده ميشود. بازرگانان بهتر است پيش از انجام معاملات كالاها اين ميزان ماليات را محاسبه كنند. ماليات بر ارزش افزوده كالا بر اساس مقدار ريالي كالاي وارداتي محاسبه ميشود. نحوه كلي آن به اين صورت است كه مقدار ارزش افزوده كالا با ميزان ارزش كرايه حمل خارجي آن توسط كشتيراني جمع شده و در نهايت در مبلغ بيمه و نرخ رسمي ارز كه توسط گمرك مشخص شده، ضرب ميشود. اين فرمول كلي ميزان ماليات و ارزش افزوده كالاي وارداتي ميباشد.
مزاياي ماليات بر ارزش افزوده
اجراي قانون مزاياي بسياري برا جوامع داشته به همين دليل فقط از انحصار جوامع اروپايي خارج شده و در كشورهاي زيادي اجرا ميشود. در ادامه برخي از مزايا را توضيح ميدهيم.
افزايش درآمد هاي مالياتي
با توجه به گستردگي خدمات و كالاهايي كه شامل ماليات بر ارزش افزوده ميشوند، اجراي اين قاون درآمدزايي بسياري را در پي دارد.
كاهش هزينه اخذ ماليات
بدليل اينكه اين سيستم خود اجراست، هزينه وصول آن بسيار پايين است و فقط موديان آن را اجرا ميكنند. اين ويژگي در فراگيري اخذ ماليات بر ارزش افزوده در كشورها نقش مهمي دارد.
كاهش فرار مالياتي
در صورتي كه فروشنده ماليات را پرداخت نكند، خريدار بايد پرداخت كند و همچنين نرخ آن نسبت به ساير ماليات ها كمتر است. اين دو نكته موجب ميشود كه ميزان استقبال از پرداخت ماليات بر ارزش افزوده بيشتر باشد.
معايب ماليات بر ارزش افزوده
از مهمترين معايب ماليات بر ارزش افزوده ميتوان به افزايش قيمت ها اشاره كرد. با توجه به اينكه آثار نزولي اين نوع ماليات نسبت به ماليات ديگر كمتر است جاي نگراني ندارد. اجراي سخت و پيچيده آن در برخي از قسمت ها مثل خرده فروشي از ديگر معايب آن ميباشد.
زمان و نحوه رسيدگي به ماليات بر ارزش افزوده
طبق ماده 26 قانون ماليات بر ارزش افزوده و بخشنامه سال94، مامور ماليات به محل مودي مراجعه كرده و ابلاغ برگه دريافت مدارك و اسناد را تحويل ميدهند. نهايت تا 15 روز بعد از ابلاغ، براي درياف مدارك به مودي مراجعه مينمايند. پس از تهيه صورتمجلس و امضاي آن توسط حسابدار يا مدير مالي، مدارك به مامورمالياتي تحويل داده ميشود. پس از محاسبه و رسيدگي به دفاتر و مدارك، برگه استرداد ماليات ابلاغ ميشود و اگر مودي، در مدت 20 روز به آن اعتراض نكند، برگه ابلاغ قطعي محسوب خواهد شد.
مدارك مورد نياز رسيدگي ماليات ارزش افزوده
علاوه بر تكميل فرم هاي مبوطه، با توجه به حوزه فعاليت كسب و كار، مدارك متفاوتي نياز است كه در ادامه به آن ها اشاره مينماييم.
- تراز آزمايشي ( حداقل چهار ستوني ) در سطح كل ، معين و تفصيلي
- گردش حساب درآمدهاي عملياتي ( خدمات و فروش )
- گردش حساب ماليات بر ارزش افزوده به ترتيب براي دوره هاي ( بهار ، تابستان ، پاييز و زمستان ) سال مورد رسيدگي .
- تصوير اولين و آخرين صورتحساب ( فاكتور) فروش در شركت هاي توليدي و بازرگاني
- تصوير صورت وضعيت هاي ارسالي در شركت هاي پيمانكاري
- تصوير كليه اوراق سبز گمركي و ساير مدارك مربوط به ايجاد اعتبار مالياتي
- تصوير اسناد فروش داراييها و جدول فروش داراييهاي ثابت متشكل از بهاي تمام شده دارايي فروش رفته و بهاي فروش و ارزش دفتري
- گردش حساب سود وزيان انباشته، گردش حساب تعديلات حسابداري و انباشته و گردش موجودي مواد و كالا
- محاسبات قيمت تمام شده در خصوص كالاهاي توليدي و خدمات ارايه شده
- تصوير اظهار نامه عملكرد سال مورد رسيدگي
- تصوير گزارش حسابرسي مالي.
- تصويرر برگ تشخيص عملكرد سال مورد رسيدگي
- تصوير صورت حسابهاي بانكي بهمراه صورت مغايرت آنها براي سال مورد رسيدگي
ماليات بر ارزش افزوده در نرم افزار حسابدراي محاسبان
باتوجه به نكات مهم اجرايي و ثبتي در ماليات بر ارزش افزوده لازم ميباشد كه اين موارد به صورت اختصاصي در نرم افزاري قابل اطمينان و دقيق نگهداري و ذخيره شود. از قابليت هاي نرم افزار حسابداري محاسبان ارائه صورت فصلي ميباشد كه در مبحث ماليات بر ارزش افزوده ضروري ميباشد شما با محاسبان به سرعت به گزارشات و اطلاعات مربوط به رسيدگي ماليات بر ارزش افزوده دستري خواهيد داشت.
نرم افزار حسابداري محاسبان
شركت حساب رايان پارس به عنوان يك شركت دانش بنيان و با سابقه درخشان، قريب به دو دهه در توليد و ارائه نرم افزارهاي يكپارچه حسابداري، مالي و اداري محاسبان با رويكرد ERP فعاليت دارد. شركت حساب رايان پارس در ارائه نرم افزار حسابداري و داشبورد مالي محاسبان، بيش از ۴۰۰۰ مشتري در سراسر كشور دارد.
افتخارات شركت حساب رايان پارس
- داراي رتبه يك شوراي عالي انفورماتيك كشور در ۳ حوزه
- قيمت بسيار مناسب فروش نرم افزار و بهاي خدمات آموزش و استقرار، بوميسازي و خدمات پشتيباني
- دريافت تنديس و كسب گواهي نامه ملي رعايت حقوق مصرف كننده در شش سال پياپي از 1395 تا 1400 از سازمان حمايت از مصرف كنندگان و توليد كنندگان
- دريافت تنديس و كسب گواهي نامه شركت برتر نرم افزاري در سالهاي ۱۳۹۳ و ۱۳۹۶ از وزارت صنعت و معدن و تجارت
- بهره گيري از توان تخصصي كارشناسان مجرب IT و امور مالي كسب كارهاي مختلف درجهت شناخت وضعيت موجود و اتخاذ مناسب ترين روش براي رفع مشكلات قبلي، كانورت اطلاعات، راه اندازي و استقرار كامل نرم افزار در كوتاه ترين زمان ممكن
- داراي مجوز از ديوان محاسبات كشور و وزارت امور اقتصاد و دارائي
- طراحي 35 محصول متفاوت در حوزههاي مالي، لجستيك، اداري، منابع انساني جهت كسب كارهاي متنوع
- داراي پروانه بهره برداري توليد نرم افزار از وزارت صنعت، معدن و تجارت
- بيش از ۳۸۵۰۰۰ كلاينت و كاربر در سراسر كشور
- بيش از ۶۰۰ پايگاه شهري در سراسر كشور
كليه شركت ها ميتوانند با تماس با واحد فروش، جلسه اي را با دپارتمان فروش در خصوص قابليت ها و امكانات محاسبان داشته باشند.
شماره تماس دپارتمان فروش: ۸۷۷۶۰ (داخلي ۲۲۵) و يا شماره همراه( ۰۹۱۹۹۹۸۷۱۳۸)
برچسب:
